معلومات مختصر در مورد چهل باغتوی پشی
معلومات مختصر در مورد چهل باغتوی پشی
بنام جهاندارجان آفرین حکیم سخن برزبان آفرین
دوستان عزیز! فرزندان غیرتمند چهل باعتوی پشی
سلام های گرم صمیمانه پرشور وپرحرارت مارا ازقلب این سرزمین دوستداشتنی همه ما از میان قله های بلند صخره های عظم دامنه های زیبا وتپه های شاداب اینجاه بیپذیرید. سلامی به زیبای وزلالت چشمه های صاف وجویباری پاک اینجاه سلامی به دلنشنی نغمه های دل انگیز پرندگان اینجاه سلامی به پاکی قلب های معصوم کودکان این سرزمین .
آری دوستان!
این قریه زیبا این سرزمین دوستداشتنی با همان طبیعت شادابش همچنان زیباست وبرای ما برای همیشه زیبا خواهد ماند. کوه های بلندش دراطراف قریه همچنان استواروپابرجاه استاده شهامت ودلیری غیرت وجوانمردی مردم مارا مثل همیشه به نمایش گذاشته است گرچه آفت های طبعی خشکسالی های چند سال اخیر صدمه هولناکی بر پیکراین قریه زیبا وارد ساخته است ولی بازهم سرزمین خوب ما میکوشد تا دربرابر تمام عوامل مخرب طبعی مقاومت نموده برای ما خوشی وشادی بشتر را به ارمغان بیاورد
دوستان عزیز! اگرمااز همدیگر دوریم اگر طبعت بیرحم وگردش روزگار میان ما هزارها کلیومتر فاصله ایجاد نموده است اگرمیان ما وشما امروز شهرهای بزرگ ودشت ها وصحر های بیکران وحتی اقیانوس ها وابحارفاصله انداخته است بازهم ما باهم نزدیک هستم زیرا قلب های ما با هم نزدیک است خون گرم که دررگ های ما جریا ن دارد از یک منبع سرچشمه گرفته است وبالاخره همه ماازیک خانه ودیارهستم بد نیست تا این خانه مشترک واین قریه زیبا وبالاخره چهل باعتوی عزیزرابصورت خیلی مختصر وفشرده برای کسانیکه این سطرهای پراگنده رامیخواند معرفی نمایم تابرای کسانیکه در دامان پرمحبت این سرزمین زیبا پرورش یافته وامروز ازان دورمباشد وسیله باشد برای زنده شدن خاطرات گذشته هایش وبرای کسانیکه درمورد این قریه زیبا چیزی نمیداند وسیله باشد برای کسب معلومات وآشنای بشتر به این منطققه.
قریه چهل باعتوی پشی منطقه ایست دورافتاده وکوهستانی از نظر موقعیت جغرافیایی درحاشیه ولسوالی جاغوری قرار گرفته درسمت غرب آن آخرین نقطه ولسوالی راتشکیل داده است این منطقه از طرف شمال با قریه چهل باعتوی (اوقی )ی در میان این دو قریه افتاده واز طرف جنوب با قریه (بابه ) که درین سمت نیز کوه بزرگی هردو قریه راباهم جداساخته است وازسمت جنوب شرق با قرا (لوده ومارسنگ ) از برادران مسکه واز طرف شرق باقرا (جاله .اوقی .وجاشه ) که درمیان این قریه وجاله نیز کوه بلندی بنام کوه (خاکریز) اخذ موقع نموده است واز جانب غرب با قرا (قابجوی .پشی وشبخیر.) مربوط به ولسوالی مالستان هم سرحد میباشد
این ناحیه متشکل از یک ناوه ویا دره بزرگ اصلی که از استقامت غرب به طرف شرق امتداد یافته ودرانتهای آن کمی به جانب جنوب شرق میلان پیدامیکند وچندین ناوه گگ ها ویا دره ها کوچک فرعی میباشد که از استقامت شمال به جنوب ویا از جنوب به شمال با ناوه اصلی پیوسته وهر کدام این دره های فرعی قرا وقصبات داخل منطقه راتشکل میدهد مانند (ماله .وزنگی ) که نسبتا هموار است .گیلگ .قلدی .توغلوغ. تمقول .وغیره درفصل بهار الا اوایل تابستان جلگه بزرگی در دل قریه از استقامت غرب به سمت شرق وجنوب شرق مستانه میخروشد وبا صرای دلنشین اش به گوش اهالی قریه طنین انداخته با شورهلهله قریه راترک نموده قصه های شهامت وجوانمردی اهالی قریه را تادل اقیانوس ها میبرساند.
ساختار طبعی ومناظر زیبای قریه که شبیه یک خربوزه طولا از وسط نصف شده میباشدهر بننده تازه وارد رامجبور میسازد تا ساعت ها به تماشای آن پرداخته از دیدن مناظر قشنگ ومظاهر طبعی آن لذت ببرد.
منطقه باحصار های بلند طبعی وکوه های بلند کاملا محصور گردیده فقط دوکوتل مرتفع (کوتل قبرغه . کوتل جاشه ) ویک دره نسبتا عمق (ملیکک ) ارتباط این قریه را باقرا مجاور وخارج از منطقه ممکن ساخته مردم از همین قسمت ها جهت خروج ودخول از منطقه استفاده مینماید درفصل معتدل تابستان این منطقه مملواز نعمات مختلیف ومیوه های رنگارنگ گردیده دهقانان محصولات یکساله شان را جمع آوری مینماید خزان یافصل تیرماه درین جاه طبعت گونه رویایی رابه خود میگرد وهمه جاه مملواز رنگ های سرخ. زرد. سبز گردیده گله های پرندگان مهاجر درفضایی منطقه شروع به رفتن وکوچیدن مینمایند وزیدن باد های نسبتا تند وحرکت کوچیدن کاروان های بزرگ ابرهای سفید وپنبه ازآمدن فصل زمستان خبر میدهد وبالاخره درختان که تادیروز شاخچه هایش پراز برگ وبار بود تهی گردیده از شدت سرما شرع به لرزیدن مینماید
فصل زمستان فصل سکوت وآرامش است همه جاه درزیربستر ضخیم برف مستور گردیده مردم ها درخانه های گرم ومسجید های گرم منطقه به شهنامه خوانی وافسانه خوانی میپردازد فقط ستون های باریک از دود در حال حرکت به مشاهده میرسد که از میان بخاری های خانه های اهالی خارج گردیده به سمت فضا میریند حقایق وآثار تاریخی نشان میدهد که این ناحیه از زمان های خیلی خیلی قدیم آباد بوده وانسان ها شاید پدران ونیاکان مادران بودوباش داشته اند .
تقریبادرزیراکثر تپه های که در داخل قریه موقعت دارد استوپه ها ومحل نگهداری مرده ها به صورت دسته جمعی به مشاهده میرسد که مردم محل آنرا (شامی) مینامند وهمچنین درزیر اکثرا تپه ها مغاره ها وسمچ ها کشف میگردد که برای انسان های خیلی قدیمحکم خانه ومنزل راداشته ابزار های خیلی ساده وابتدایی که اکثرا از سنگ میباشد ازین مغاره ها کشف میگردد نام ها واسامی محله ها وقصبات این منطقه نیز بعضی شان خیلی قدیم بوده که حتی این کلمات امروز جای شان را به کلمات دیگر داده ومتروک گردیده اند
امروز حتی کسی معنی آنرا هم به درستی نمیدانند مانند . میسه . مدک . زوبار. گندو . اولاد . موشکه .وهمچنین اسامی بعضی منطقه اسم های (مغلی ) میباشد مثلا .اوغ جم (آق جم ) توغلوغ (توق لوق) قرلتایی وغیره
بعضی اسامی منطقه کلمه کاملا هزارگی بوده مانند قلدی که کلمه مرکب از دوکلمه (قل+ دای) که دای درگویش هزارگی اصیل بزرگ رامعنی میدهد یعنی قل بزرگ لمک وپامک وغیره نیز اسامی بعضی از محلات کاملا دری بوده مانند (میانه . تمقول .(تنگقول) .ماله که شاید محله بوده باشد گیلگ وملیکک که در اصل گل ومککبوده وبا اضافه کاف تغیر به این شکل آمده سنگتول آسیاب خانه .سیازمین . شاجوی . یتمک . وخیلی های دیگر دزسمت شرق میان قریه چهل باعتوی پشی وقریه جاله کوه بزرگی وبلندی اخذ موقع نموده است که آنرا بنام کوه خاکریز که بلندترین قله آنرا باد اسیاب گوید که درین قله آثارو مخروبه های تاریخی به چشم می خورد این کوه بلند همچنان با صلابت تمام وقامت استوار ایستاده تمام قصه ها وحکایات گذشته هایش را درسینه اش پنهان نگه داشته وهیچ کس درمورد داستان واقعی گذشته اش واینکه در اینجاه چه کسانی وچه وقت وچه میکردند.چیزی نمیداند هرکسی که بهتماشای آن قله بلند میرود عطش کنجکاوی وجستجو گیری اش بیشتر گردیده ودردل آرزو مینماید که ایکاش این سنگ ها ومخروبه وصخره ها به زبان آمده قصه های مردمان را که روزی درین قله بلند دوز از آب وهمه امکانات زندگی فعالیت داشتند بازگونماید.
این قله بلند که انسان ها به سختی خودرا تابدانجا از راه های صعب الصبوروباریک وپیچ درپیچ میرساند آثارومخروبه های عجیبی در آن دیده میشود واز همه مهم تر آسیاب سنگی بزرگی دران جاه وجود دارد که سنگ زیران به شکل مدور ودایروی وسنگ بالای آن به شکل مستطل میباشد ومردم چنین میگوید ؟
این آسیاب بزرگ روزی فعال بوده به نیروی باد حرکت میکرده است درحالیکه این حرف دورازامکان است وبه نظر من حتی امروز هم باوسایل وتخنیک پشرفته کسی قادر نخواهد بود تا آسیاب سنگی بدین بزرگی را به نیروی باد به حرکت بیاورد ومهم تراینکه درسنگ بالای آن که مستطیل شکل میباشد دردوطرف آن آثار وجای زنجیرهای بزرگ دیده میشود چینین به نظر میرسد که شاید این آسیاب بتوسط حیوانات حرکت می نموده باشد واینکه به چه منظوری از آن استفاده میشد خدامیداند.
وهم پدران ماقصه مینمودند که در آن نقطه یک طویله نیز وجود دارد که میخ طویله آهنی درپیش آن به سنگ کوبیده شده است میگفتند که از عجایب هایش اینست که هیچ کس قادر نیست که میخ طویله رااز جای اش بیرون نماید ومیگفتند صاحبان آنجا زمانیکه از ان جارفتند تمام گنج هاوخزاین شان راتوسط طلسم درانجا پنهان وطلسم انرا درهمان میخ طویله بسته نموده است وعقیده چنین است که هرکس که قادرشود میخ طویله رااز جایش بیرون بکشد طلسم این کوه شکسته تمام گنج ها وخزاین آن اشکارمیگردد.
درمقابل آن قله بلند دیگر درکوه روبروی آن وجود دارد که انرا (برگود ) مینامد درافسانه ها واسطوره ها محلی چینی آمده است که درین قله روبرو دوپادشاه ویادوشخص مستنقذ حکمروایی داشتند که هردو دایم درحال جنگ ورقابت بوده اند
تااینکه یکی ازآنها غالب ودیگری که درهمین کوه خاکریز بود مغلوب گردیده از همین خاطر آن کوه برگود که برگود درلهجه هزارگی عقاب وشاهین رامیگویند نامیده شده واین کوه هم خاکریز نام گردیده واینکه تا چه اندازه این افسانه به خقیقت نزدیک است خدامیداند درین اواخرقسمیکه شینده شده میشود درآنجا توسط اشخاص دزد وخودسر کندن کاری های هم پنهانی صورت گرفته است به هرصورت این آثاراین واقیعیت رامیرساند که این محل محل مهم وخیلی هم قدیمی میباشد . درین قریه (چهل باعتوی پشی ) مردمان خون گرم مردمان بادرک ومهمان نواز ومردمان دست ودل باز زندگی مینماید این قریه بزرگ از ده قریه کوچک وقرعی تشکیل گردیده که هرکدام به صورت مستقل دارای ملاامام ومسجید جداگانه میباشد که مردم آنرا یک ملای یاملابستی مینامند
قریه دارای بازار که تقریبا 150 باب دوکان دران فعال میباشد بوده وهم چنین یک کلنک صحی ودوباب لیسه (ذوکور واناث ) ودوکتابخانه دران فعال میباشد
علی الرغیم اینکه تعدادی زیادی ازین اهالی قریه بنابردلایل گوناگون مهاجر گردیده درمناطق وشهرهای دیگر مسکن گزیده اند به تعداد بیشتراز2800 فامیل دران زندگی مینماید
آری دوستان عزیر!
این قریه ماست این زادگاه اصلی ماست این خانه مشترک ماست این جایست که همه درآغوشش بزرگ شده وازنعمت های گوناگون ان مستفید شده ایم این جایست که ما همه از این محل واز نقطه نقطه آن خاطرات زیادی داریم خاطره های زیبا وفراموش ناشدنی
عبدالبصیر ثاقب
ولایت هرات