مکثی بر نظریات پیرامون مقالهء"روایتی از درد های جامعه من"

از: محمدهادی با هنر

دوستان این مطلب هفته ها قبل توسط آقای با هنر بخاطر نشر فرستاده شده بود. اما بخاطر بحث که در وبلاگ جریان داشت نشر آن به تعویق افتاد.
مدیریت

چندی قبل مقاله ای تحت عنوان "روایتی از درد های جامعه من" منتشر شد، که دوستان لطف نمودند و به شکل بسیار برجسته و گسترده سهم گرفتند و با نظریات شان فضای گفتگو را گرم نمودند؛ گرچند این مقاله طوری که دوستان اشاره نمودند، دارایی محدودیت ها و نقض های زیادی بود، ولی حد اقل با طرح بعضی از مفاهیم برجسته در جامعه ما باز نظریات دوستان را به سوی جامعه ما و همچنان به نارسایی های جامعه ما متوجه نمودند، که درینجا در نظر دارم یکبار دیگر به صورت مختصر به مقاله و هم به نظریات برجسته مطرح شده پیرامون این مقاله توجه و هم بهاشتراکات و افتراقات نظریات دوستان یکبار دیگر اشاره و با ارائه چند پیشنهاد بحث را اختتام بخشم.
ترتیب مقاله طوری است که اول به تغییرات در عرصه های اجتماعی، فرهنگی ، اقتصادی و سیاسی ده ساله در جامعه ما مورد بحث و بررسی قرار گرفته و بعد علاوه بر پیشرفت های که در این زمینه صورت گرفته، باعث نامتوازنی در عرصه رسم و رواج ها از جمله مصارف گزاف عروسی، رسم و رواج های ناپسند و غیره شده که نیاز به بازبینی را در قشر آگاه و تحصیل کرده ضرورت می سازد؛ بنده برآن شدم تا یکبار دیگر با توجه به نظریات دوستان،این تغییرات را که باعث پیشرفت در چند عرصه و همچنان باعث تاخر و عقب مانی درعرصه های دیگر بوده است، مطرح و به بررسی بیشترنظریات توجه و در زمینه راه حل توجه نمائیم.
برای این کار مسائل مطرح شده در مقالهء قبلی را هر کدام در یک بخش به اختصار بیان و نظریات دوستان را پیرامون آن بررسی می نمایم:
1. مشکلات دانشجویان: دانشجویان ما امروز بیش از گذشته به مشکلات زیادی مواجه می باشند. این مشکلات از مرحله قبولی آنها از آمادگی آنها برای امتحان کانکور و گذراندن و پذیرفته شدن در امتحان کانکور گرفته تا مشکلات بعدی و تهیه خوابگاه، و گران قیمت بودن تمامی موارد لازم زندگی از قبیل مواد غذایی و لباس و مصرف ترانسپورت مشکلاتی است که فرا روی دانشجویان محصل در دانشگاه های افغانستان با آن رو برو می باشد و در مورد مشکلات دانشجویان بعد از فراغت و پیدا کردن شغل و آنانیکه در امتحان پذیرفته نمی شود مشکلاتی است بیشتر که در مقاله مجال بررسی نیافته است. در حالیکه اگر دانشجویان در داخل با یک برنامه منسجم تر برنامه های تقویتی را راه اندازی نمایند هم پول های زیادی تا آمدن دانشجویان به دانشگاه به مصرف نمی رسد و هم بسیاری کسانی دیگری که توانایی مالی و فرستادن فرزندان شان را به مراکزی چون کابل ندارند، با یک مقدار فیس ناچیز می توانند فرزندان شان را در مرکز ایجاد شده در منطقه بفرسد که یک نوع رشد را در سطح عمومی به بار می آورد.
2. مشکلات صحی: وضعیت صحی یکی از مسائلی است که در جامعه ما باید مورد توجه قرار گیرد. بسیاری از مسائل از قبیل خشونت و پرخاشگری، وضعیت روحی ناسالم، افسردگی، کشمکش های داخل فامیل ها برخواسته از وضعیت ناسالم صحیدر جامعه ما می باشد؛ علاوه بر آن جهت تداویی انواع مرض های که در جامعه ما با آن مواجه است هر فامیلی باید پول های گزاف به مصرف برساند ولی اگر یک تدابیر اجتماعی سنجیده شود و وضعیت کلینک های صحی و شفاخانه ها از طریق کمک های مردمی تقویت شود، بسیاری از امراض ابتدایی در کلینیک های منطقه با پول اندک تداوی می شود.
3. مد شدن زیارت کربلا و...: در مدت دو سال و بیشتر یکباره در جامعه ما زیارت رفتن به کربلا و نجف در مقایسه به هر زمان دیگر افزایش یافته است، اما با توجه به وضع اقتصادی و هم چنان ضرورت های اجتماعی و وضعیت رفاهی جامعه مواردی دیگری در اجتماع ما وجود دارد که پرداختن به آن هم از لحاظ دینی و هم از نگاه منطقی مهم تر و اساسی تر است. در این مقاله بیان شده که رفتن به کربلا و نجف امروز بیش از آنکه ارزشی باشد نمایشی است و هم اگر ارزش دینی هم داشته باشد، با توجه به اندیشه دینی مواردی دیگری اجتماعی مهم تر و اساسی تر است که هم از لحاظ اجتماعی توجیه پذیر است و هم از نگاه ارزش های دینی. اگر پول های که زائران ما در مسیر کربلا و نجف به مصرف می رسانند، در اجتماع شان به مصرف برساند، هم می تواند به قول معروف خدا را بگیرد هم خرما را. هم توانسته از فقیری ، که فردی از خوانواده اش پول رفتن به داکتر در مرکز کشور ندارد، دستگیری نماید(از طریق انکشاف و مجهز ساختن مرکز صحی منطقه) و هم آرزوی فردی که خواستار این است که پسر و دخترش به تحصیل دانش ادامه دهد، برآورده ساخته و در منطقه چنین زمینه را از طریق انکشاف معارف رفع نماید.
نتیجه گیری این بخش
بر اساس این بیان خواستم، بیان نمایم که ما منابع پولی و امکان رفاه اجتماعی برای جامعه خویش را داریم و اگر یک اندازه با هماهنگی به مشکلات اجتماعی جامعه خویش توجه نمائیم، می توانیم از این منابع خیلی اساسی و درست استفاده نمائیم و بجایی مصارف اضافی و نابجا به کمبودات و خلاء های موجود جامعه خویش بپردازیم.
نظریات دوستان پیرامون این موضوع
نظریات تمامی دوستان پیرامون این موضوع برای من و خوانندگان عزیز نهایت ارزشمند و مفید تمام شدند. بسیاری از زوایایی تاریک را در اجتماع بروی ما گشودندو هم بر مواردی که درست بیان نشده بود، روشن و به مسئله وضاحت بخشیدند، بنأمن بر آن شدم که یکبار دیگر روی نظریات مکث نموده و دریافت خودم را از بحث خدمت دوستان بیان نمایم.
دوستان در این مقاله از دیدگاه های مختلفی نظر انداختند و نظرات شان را هم برنحوه ارائه مشکلات و هم در نحوه دیدگاه های مطرح شده بیان نمودند که در چند مورد می توان این نظریات را خلاصه نمود:
موارد اساسی انتقاد روی بیان نکردن ناقص و نارسایی موضوع از جانب من بوده که مواردی چون مصارف گزاف عروسی، رواج شدن موتر های گران قیمت و....و هم چنان ارائه راه حل های سنتی برای پیشرفت و روشنگری است؛ از همه مهمتر موضوع مد شدن زیارت کربلا که به انحاء مختلف مورد انتقاد و بررسی دوستان قرار گرفته است، که به تفصیل بیشتری نیاز است.
نظرات دوستان پیرامون مد شدن زیارت کربلا و نجف بیشترین نظریات و دیدگاه ها را به خود اختصاص دادند و هم این بحث به شکلی به بحث های حاشیه ای و طرح مسائل دیگری از قبیل دین وایمان کشانده شد، که اگرچه مهم ولی مسائل مهم دیگری که هم عملی و هم همه دوستان اشتراک نظر داشتند از قبیل مسائل مشکلات دانشجویان و همچنان مشکلات صحی و مسئله رفاه عامه و راه حل های آنان، چیزیکه در بخش نظریات برخلاف توقع کمتر به آن پرداخته شده است، عاطل مانده است؛ بنأ برای اینکه دوستان خواننده ما بتواند نظریات شان را ارائه نمایند، و هم بحث از شکل نامتوازن آن نجات یابد این بار مشخصأ از دوستان میخواهیم که تحلیل و راه حل هایشان را در جهت حل مشکلات دانشجویان و وضعیت صحی ومسائل رفاه عامه تمرکز دهند- مسائلی که همه برای بهبود آن اتفاق نظر دارند ولی با دید متفاوت به آن نگاه می کنند؛ چنانچه در این مقاله با وجود اختلاف نظرها همه دوستان به یک راه حل منطقی برای بهبود وضع اجتماعی جامعه ء نظر دادند. همه به اینکه پول و منابع تا اندازه یی نادرست به مصرف می رسد اتفاق نظرداشتند. دوستانی هم چنان از بحران اقتصادی خبر دادند. عده یی منابع پولی را از کم شدن مصارف گزاف از جمله در مهمانی ها، خیرات ها، عیدی ها، فاتحه ها، عروسی ها و تشریفات از حج و حتی اروپا آمدن ها وسوغات دادن ها و موتور و موتر خریدن های بی رویه و غیر منطقی ...دانستند. عده یی ایجاد صندوق خیریه و هماهنگی جوانان را جهت توجه به رفاه عامه پیشنهاد نمودند؛ به هر صورت همه دوستان به اینکه توجه به رفاه عامه ضروری است اتفاق نظر داشتند، ولی هیچ کدام راه حل مشخص و سیستماتیک ارائه نکرده اند؛ امید که دوستان این بار به این مسئله بیشتر توجه نمایند.
برای اینکه بلاخره از جایی شروع شود من درینجا چند نکته را در قالب پیشنهاد بیان می نمایم تا مدخلی برای نظریات و راه حل های بسیار ارزشمند و کارشناسانه دوستان باشند:
پیشنهادات:
1. دوستان در زمینه مدریت و فراهم آوری منابع پولی موجود در جامعه بیندیشند و راه حل اساسی تر ومنطقی تر را با استفاده از تجارب شان ویا با استفاده از دست آورد های علمی شان ارائه دهند تا از طریق تطبیق آن وضعیت رفاه عامه در جامعه ما بهتر شود.
2. در زمینه مشکلات دانشجویان: طرح این مسئله به این جهت برای من مهم بود که امروز دانشجویان که برای آمادگی کانکور به کابل می آیند هر کدام سالانه مبلغ 40000-100000 افغانی هر کدام به مصرف می رسانند؛ ولی اگر در منطقه باسازماندهی پول های که برای تحصیل در اینجا فقط چند نفر معدود می تواند درس بخواند، درست مدریت شود، تمام افراد علاقمند به ادامه تحصیل جامعه ما با مصرف ناچیز با استخدام استادان مجرب در منطقهمی توانند درس بخواند. امید که دوستان روی این موضوع فکر اساسی نمایند.
3. برای کشف مشکلات اجتماعی امروز خوشبختانه افراد متخصص و هم افراد متجرب داریم. بنأ دوستان ما در هر بخش روی مشکلات فکر و ابراز نظر نموده و راه حل معقول و اساسی ارائه دهند و از طریق مدریت عمومی، منابع فراهم شده را در بخش های مورد ضرورت اختصاص و به مصرف برسانند. مثلأ اینکه وضعیت صحی جامعه ما در مقایسه جوامع دیگر باید در چه سطحی باشد و برای بهبود آن چه باید انجام دهیم؟ کدام مراقبت ها و کدام تجهیزات در کلینیک های ما افزوده شود... و همین قسمی در زمینه مکتب و ایجاد کورس ها....
4. در اخیر دوستان نهایت گرامی یکبار دیگر تقاضا می نمایم که بیشتر روی مسائل اجتماعی و رفاهی مطرح شده در این بحث توجه نموده و از طرح مسائل خارج از موضوع جهت رسیدن به یک راه حل خود داری نموده، تا بحث ما هرچه محدود تر و بیشتر مورد کاوش قرار گیرد. منتظر نظریات و پیشنهاد های شما عزیزان هستیم. سپاس فراوان